Bilgi Sayfaları

Genel biilgiler ve dökümanlar

ISO 45001

ISO 45001’in 2017 sonlarına yetiştirilmeye çalışılsa da uygulanabilir şekilde yürürlüğe geçilmesi 2018 ortalarını bulacaktır. Bununla birlikte halen süregelen OHSAS sistemi işlevsel ve geçerli olarak yerini devredene kadar uygulamada ve geçerli kalacaktır.
OHSAS 18001 İş Sağlığı ve Güvenliği Kalite Yönetim Sistemi’nin yerine gelmesi hedeflenen ISO 45001 standardının çalışmaları halen devam etmektedir. Bilindiği üzere hala yürürlükte olan ISO’ nun geliştirdiği değil İngiltere’nin geliştirdiği OHSAS İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi yer almaktadır. ISO yani uluslar arası standartlar organizasyonu’nun iş güvenliğiyle ilgili ortak standart çalışması olan ISO 45001 revizyonu tam hız devam etmektedir.
ISO 45001 İş Güvenliği Standardının en büyük avantajı, Eylül 2015 de revize çalışmaları tamamlanarak yayımlanan edilen ISO 9001 ve ISO 14001ile de uyumlu yapıyla gelmesi olacak. ISO 45001 İş Güvenliği ve Sağlığı standartının tahminen 2017 içerisinde beta sürümünden, uygulanabilir kabul edilmiş revizyonuyla yürürlüğe girmesi bekleniyor.
ISO 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği standardının yayına alınmasıyla birlikte doğal olarak OHSAS 18001 sistemlerinin tamamı da ISO 45001 olarak gerekli belgelendirme çalışmalarıyla birlikte revize edilecektir. Birbirine çok uzak olmayacak bu resmi standartın geçiş sürecinin de zorlu olmayacağını söyleyebilriz.

ANNEX SL ÇERÇEVESİ
ISO/DIS 45001, tüm yeni ve revize edilen ISO yönetim sistem standartları için şu anki gerekli çerçeveyi belirleyen Annex SL içerisinde belirtilmiş olan madde yapısıyla uyumludur. Bu durum, ISO 45001’in son versiyonunun da ISO 9001 ve ISO 14001 gibi diğer yönetim sistem standartlarıyla uyumlu olacağını güvence altına almaktadır. Annex SL yapısının kullanılması OHSMS gerekliliklerinin daha tutarlı ve kullanılan sektör lisanına daha yakın ve rasyonel şekilde sunulduğunu güvence altına alacaktır.

ISO/DIS 45001 için önerilmiş diğer önemli değişiklikler ise aşağıdaki şekildedir:
■ İş sağlığı ve güvenli anlamında toplumun kendilerinden beklentilerinin neler olduğunu göz önünde bulundurma gerekliliğini hisseden kuruluşlarla, kuruluş bağlamına daha güçlü bir odaklanma sağlamaktadır.
■ Annex SL içerisinde, kuruluşta OHSMS’nin kurulması, uygulanması ve sürdürülmesinde risk temelli düşüncenin uygulanmasının teşvik edilmesi sadece iş sağlığı ve güvenliği riskleri ile değil, doğrudan OHSMS’nin bütünüyle ilgili bir konudur.
■ OHSMS uygulayan bazı organizasyonların daha önce OHSMS ile ilgili olarak üst yönetimin sorumluluklarını sağlık ve güvenlik yöneticilerine devretmesine izin veriliyordu.
■ Kuruluşlar için tedarikçileri ve taşeronlarının risklerini nasıl yönettiğini dikkate almaları konusunda bir gereklilik bulunmaktadır.
■ “Dokümante bilgi” teriminin “dokümanlar ve kayıtlar” terimi ile değiştirilmesi resmi dokümantasyon sistemi içerisinde olmayan, elektronik ortamdaki bilginin kullanımına da izin vermesi amacını taşımaktadır.

Kurumsal Bağlam
ISO/DIS 45001’in amacı bir kuruluşa kendisini olumlu veya olumsuz şekilde etkileyebilecek önemli konuların yüksek seviyede ve kavramsal olarak anlaşılır olmasını sağlamak ve bunların kendi OHSMS sisteminin kontrolü altındaki çalışanların sorumluluklarının nasıl yönetileceği konusunda çerçeve oluşturmaktır.
İlgi alanları; kuruluşun kendi OHSMS sistemi için belirlenmiş olan hedefleri de dahil olmak üzere, hedeflenen çıktılara ulaşma kabiliyetini etkileyen konulardır. Bunlar, iş sağlığı ve güvenliği politika taahhütlerinin yerine getirilmesini de içerir.
Kuruluş hangi ilgili tarafların kendi OHSMS sistemi ile bağlantılı olduğunu ve bu ilgili tarafların kendisiyle ilişkili gerekliliklerini belirlemelidir.

Risk Temelli Düşünme
Bir OHSMS sistemi geliştirir ve uygularken risk temelli yaklaşımı adapte etmek için kuruluşun bağlamına uygun şekilde odaklanmak bir gerekliliktir. OHSMS’nin kuruluş bağlamınca belirlenmiş olan veya ilgili diğer çıktılar da dahil olmak üzere hedeflenen çıktıları elde edebilmesini güvence altına almak için kuruluş tarafından riskler ve fırsatlar tanımlanmalıdır. Kuruluş bu riskleri ve fırsatları tarif eden aksiyonları planlamalı, onları kendi OHSMS süreçleri içerisine entegre etmeli, uygulamalı ve bu aksiyonların etkinliğini değerlendirmelidir.

Liderlik: Üst Yönetimin Taahhüdü
Üst yönetim artık OHSMS ile yakından ilgilendiğini doğrudan bu konularda rol alarak, iş sağlığı ve güvenliği performansını stratejik planlamada dikkate alarak ve etkin bir OHSMS’ye sahip olmakla onun gerekliliklerine uymanın önemini tüm personele aktararak göstermelidir.
Üst yönetim ayrıca çalışanları tüm fonksiyonlarda yönlendirmek ve desteklemek konusunda aktif rol alarak ve OHSMS ile ilgili kurumsal kültürü yönlendirmek ve geliştirilmesini sağlayarak OHSMS’nin etkinliğine katkıda bulunmalıdır.

Dış Kaynak Kullanımı
Kuruluş OHSMS sistemini etkileyen taşere edilmiş süreçlerin tanımlanmış ve kontrol altında olduğunu güvence altına almalıdır. Çalışma alanı içerisinde yürütülen faaliyetleri yerine getiren ilgili tedarikçi ve taşeronlar bu süreçlere dahil edilirler.

Dokümantasyon
“Dokümante bilgi” terimi “dokümanlar ve kayıtlar” olarak değiştirilmiştir. İşlenmiş bilginin resmi dokümantasyon sistemi içerisinde yer almayan kanıtları da (akıllı telefon ve tabletlerdeki elektronik bilgi vb.) artık kabul edilecektir.

Gelecek Güncellemeler
ISO’nun ulusal üye kuruluşları şu anda standardın DIS versiyonunun üç aylık gözden geçirme periyodunun ortasında bulunmaktadır. Eğer sonuç olumlu olursa, bir sonraki adım uluslararası bir son taslak versiyonunun yayınlanması olacaktır (FDIS).